Diploma di Perfezionamento Scientifico (Scuole Superiori)

İtalya'daki özel statülü ileri araştırma yüksekokulları (Scuole Superiori Universitarie ad Ordinamento Speciale) tarafından lisansüstü düzeyde yürütülen çok yıllı bilimsel araştırma ve tez savunması programlarının sonunda verilen ve İtalyan kanunları uyarınca doğrudan araştırma doktorası (Dottorato di Ricerca - PhD) derecesine eşdeğer sayılan en üst akademik diplomaya Diploma di Perfezionamento (veya Diploma di Perfezionamento Scientifico) adı verilir. 14 Şubat 1987 tarihli ve 41 sayılı Kanun (Legge n. 41/1987) gibi özel kuruluş kanunlarıyla idari, bilimsel ve öğretim özerkliğine kavuşturulan bu seçkin devlet kurumları, geleneksel doktora adlandırması yerine tarihsel Perfezionamento unvanını kullanmaya devam etmektedir.

Özel Statülü Yüksekokullar ve Dottorato di Ricerca Eşdeğerliği

İtalyan Üniversite ve Araştırma Bakanlığı (MUR) çatısı altında faaliyet gösteren Pisa'daki Scuola Normale Superiore (SNS) ve Scuola Superiore di Studi Universitari e di Perfezionamento Sant'Anna, Trieste'deki Scuola Internazionale Superiore di Studi Avanzati (SISSA), Pavia'daki IUSS, Lucca'daki IMT Alti Studi ve L'Aquila'daki Gran Sasso Science Institute (GSSI), devlet üniversitesi statüsünde tüzel kişiliğe sahip özel yükseköğretim kurumlarıdır. Bu kurumların yüksek lisans (Laurea Magistrale) sonrasında uluslararası yarışma sınavıyla kabul ettikleri araştırma öğrencilerine verdikleri Diploma di Perfezionamento, İtalyan yükseköğretim mevzuatı (örneğin Legge n. 210/1998 ve ilgili bakanlık kararnameleri) uyarınca tüm hukuki sonuçlarıyla Dottorato di Ricerca (Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi EQF 8. Seviye) unvanına tam eşdeğerdir (equipollente a tutti gli effetti di legge). Doktora burs tahsis kararları için Decreto di Assegnazione Borsa di Dottorato (Kararname) sayfasına bakılabilir.

Corso di Perfezionamento Sertifikası ile Terminolojik Farkı

İtalyanca eğitim belgelerinin Türkçeye çevirisinde en sık karşılaşılan terminolojik risk, özel statülü yüksekokulların verdiği doktora düzeyindeki Diploma di Perfezionamento Scientifico ile standart üniversitelerin 341/1990 sayılı Kanun kapsamında düzenlediği kısa süreli, akademik derece kazandırmayan Certificato di Corso di Perfezionamento ve CLIL Sertifikası arasındaki isim benzerliğidir. İsim karışıklığının Türkiye'deki denklik veya kadro başvurularında hak kaybına yol açmaması için yeminli tercümede; diplomanın başında yer alan okulun özel kanuni statüsü, tamamlanan programın süresi, savunulan doktora tezinin (tesi di perfezionamento / dottorato) başlığı, bilimsel disiplin kodu (Settore Scientifico-Disciplinare - SSD) ve diploma metnindeki "araştırma doktorasına eşdeğerdir" (equipollente al titolo di Dottore di Ricerca) ibaresi birebir ve vurgulu biçimde Türkçeye aktarılır.

YÖK Doktora Denkliği ve ÜAK Doçentlik Başvurularında İbraz

SNS Pisa, Sant'Anna veya SISSA gibi kurumlardan mezun olan Türk ve yabancı akademisyenlerin Türkiye'deki üniversitelerde doktor öğretim üyesi kadrolarına atanabilmeleri, TÜBİTAK araştırma projelerinde yürütücü olabilmeleri veya Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) nezdinde doçentlik başvurusu yapabilmeleri için Yükseköğretim Kurulundan (YÖK) doktora denklik belgesi almaları gerekir. Başvuru dosyasında orijinal parşömen diploma (pergamena), İngilizce ve İtalyanca düzenlenen Diploma Eki (Diploma Supplement), tez savunma komisyonu tutanağı (verbale di esame finale) ve basılı tez nüshası yer alır. Akademik yayın ve özgeçmiş tevsiki süreçleri ayrıca YÖKSİS Akademik Özgeçmiş ve Yayın Listesi Dökümü sayfasında incelenmiştir.

Scuole Superiori Diplomalarında Prefettura Apostil Zinciri

Scuola Normale Superiore, Scuola Superiore Sant'Anna ve SISSA gibi özel statülü ileri araştırma yüksekokulları kamu tüzel kişiliğine sahip devlet kurumları olduğundan, rektör veya direktör (Rettore / Direttore) ıslak imzasıyla düzenlenen Diploma di Perfezionamento asıllarına ve öğrenci işlerinden alınan resmî mezuniyet sertifikalarına (certificato di diploma di perfezionamento) ilgili yüksekokulun bulunduğu ildeki İtalyan valiliği (Prefettura - Ufficio Territoriale del Governo; örneğin Pisa, Trieste, Pavia veya L'Aquila Valiliği) tarafından doğrudan Lahey Apostil şerhi vurulur. İtalya'dan apostilli olarak gelen bu akademik belgeler Türkiye'de yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve noter tasdikinden geçirilir; Türkiye içinde YÖK veya ÜAK'a sunulacak çeviri evrakına ayrıca Türk makamlarınca apostil basılmaz. Kabul garantisi verilmez; İtalya'daki özel statülü yüksekokullardan alınan Diploma di Perfezionamento Scientifico belgesinin Türkiye'de doktora derecesine denk sayılıp sayılmayacağı hakkındaki nihai karar bütünüyle Yükseköğretim Kuruluna (YÖK) ve Üniversitelerarası Kurula (ÜAK) aittir.

Sık Sorulan Sorular

Lisans ve yüksek lisansla paralel yürütülen "Corso Ordinario" diploması da doktora sayılır mı?

Hayır, Scuola Normale veya Sant'Anna gibi yüksekokullarda devlet üniversitesindeki lisans/yüksek lisans eğitimiyle eşzamanlı tamamlanan programlara Corso Ordinario (Diploma di Licenza / Magistero) denir; yalnızca yüksek lisans sonrasında en az üç yıllık araştırma ve tezle tamamlanan Corso di Perfezionamento programı doktora (PhD) eşdeğeridir.

Orijinal Perfezionamento parşömeni üzerine doğrudan apostil vurdurulmalı mıdır?

Tarihsel parşömen (pergamena) tek nüsha olarak basıldığından, genellikle parşömenin arka yüzünü mühürletmek yerine yüksekokulun öğrenci işlerinden alınan ıslak imzalı Certificato Sostitutivo veya resmi mezuniyet belgesi Prefettura'da apostillenir ve çeviriye eklenir.