Adli ve Hukuki Sözlük: Asseverazione Terim Anlamı

İtalyanca hukuki ve idari terminolojide Asseverazione (veya tam adıyla Traduzione Giurata / Asseverata), yabancı bir dilde düzenlenmiş resmî belgenin İtalyanca diline yapılan çevirisinin doğruluğunun ve kaynağına tam sadakatinin, İtalyan Asliye Mahkemesi (Tribunale) veya Sulh Hukuk Yargıcı (Giudice di Pace) kâtibi huzurunda resmî bir yemin zaptına bağlanması işlemidir.

Asseverazione Kavramının Hukuki Temeli ve Niteliği

Türkiye'deki noter tasdikli yeminli tercüme mekanizmasından farklı olarak İtalya'da noterler kural olarak yabancı dil çevirilerini onaylamaz. İtalyan usul hukukunda (9 Ekim 1922 tarihli ve 1366 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile D.P.R. 115/2002 m. 13) tercümanın resmî sorumluluk üstlenmesi, bizzat adliye kâtibi önünde akdedilen bir yemin merasimiyle sağlanır.

Bu işlem sonucunda mahkeme kâtibi, tercümanın beyanını içeren standart bir tutanağı (Verbale di Giuramento) çeviri metnine ve belgenin aslına dikişleyerek resmî mühür tatbik eder. Böylelikle belge, İtalyan Ceza Kanunu m. 483 uyarınca kamu görevlisi nezdinde yapılmış yalan beyan cezai yaptırımına tabi resmî bir nitelik kazanır.

Uygulama Aşamaları ve Damga Pulu Yükümlülüğü

Asseverazione sürecinin usule uygun yürütülmesi belirli sıkı şekil şartlarına bağlıdır:

• Belge Sıralaması: Dosya en başta apostilli orijinal evrak (veya onaylı sureti), ortada İtalyanca tercüme metni ve en sonda mahkemenin yemin zaptı şeklinde birleştirilir.
• Damga Pulu (Marca da Bollo): D.P.R. 642/1972 sayılı İtalyan Damga Vergisi Kanunu uyarınca, her 4 sayfa veya 100 satır metin için mevzuatta belirlenen değerde telematik damga pulu tatbik edilir.
• Sayfa Mühürleri: Mahkeme kâtibi yaprakların arasına ve birleşim noktalarına adliye mührünü basarak sayfa ayrılmasını önler.

İtalya'da oturum izni, vatandaşlık veya şirket tescili başvurularında ibraz edilecek ticaret sicil gazetesi ve adli sicil kaydı çevirisi için en çok tercih edilen geçerlilik yolu budur. Sürecin tüm detayları İtalyan mahkemelerinde asseverazione rehberi içerisinde açıklanmıştır.

Türkiye Noter Tasdiki ile Asseverazione Arasındaki Farklar

Türk hukuk sisteminde noter yeminli tercümanının imzası noter tarafından tasdik edilirken, İtalya'da aracı noter bulunmaz; tercüman doğrudan adliyenin adli tescil memuruna karşı yemin eder. Ayrıca Türkiye'de noter harcı kelime ve sayfa sayısına göre artan nispi bir tarife iken, İtalya'daki adliye masrafı sabit damga pulu esasına dayanır.

İtalyan makamlarına sunulacak evraklarda çift apostil veya asseverazione yollarından hangisinin seçileceği, evrakın teslim edileceği ilgili kurumun özel yönergelerine bağlıdır. Resmî makam veya konsolosluk değiliz; kurumların kabul kriterleri değişiklik gösterebilir. Mahkeme onayından sonra evrakın yurt dışında kullanımı gerekiyorsa Savcılık nezdinde apostil tasdik şerhi tamamlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Herhangi bir tercüman İtalya'da asseverazione yapabilir mi?

Mahkemelerin uygulamasına göre tercümanın adliye bilirkişi listesine (CTU) veya Ticaret Odası Periti ed Esperti siciline kayıtlı olması zorunlu tutulabilir.

Asseverazione yapılan bir evrak ne kadar süre geçerlidir?

Yemin zaptının kendisi süresizdir; ancak tercümesi yapılan ana belgenin (örneğin adli sicil kaydı) geçerlilik süresi dolduğunda çeviri de işlevini yitirir.