Accordo di Riservatezza per Tesi in Azienda (Tez NDA)

İtalya'daki mühendislik, endüstriyel tasarım, biyoteknoloji, yazılım ve iktisat fakültelerinde öğrenim gören lisans veya yüksek lisans öğrencilerinin mezuniyet tezlerini bir sanayi kuruluşunun Ar-Ge merkezinde hazırlarken imzaladıkları özel hukuki belgeye Accordo di Riservatezza per Tesi in Azienda (Sanayi Ortaklı Tez Gizlilik ve Fikri Mülkiyet Sözleşmesi) adı verilir. 22 Nisan 1941 tarihli ve 633 sayılı Telif Hakları Kanunu (Legge 22 aprile 1941, n. 633) uyarınca bilimsel tezler, bilgisayar yazılımları (programmi per elaboratore) ve veri tabanları (banche di dati) yazarın entelektüel yaratımı (creazione intellettuale dell'autore) olarak korunurken; tez çalışması sırasında kullanılan şirket içi teknik verilerin ifşa edilmemesi bu protokol ile güvence altına alınır.

Tez Maddelerinde Telif Hakkı ile Sınai Mülkiyet Ayrımı

Akademik gizlilik anlaşmaları, şirketler arası standart ticari sır sözleşmelerinden farklı olarak öğrencinin mezuniyet hakkını ve akademik yayımlama özgürlüğünü gözetmek durumundadır. İtalyan üniversite yönetmeliklerine göre tez metni üzerindeki manevi eser sahipliği (diritto morale d'autore) devredilemez biçimde öğrencidedir. Buna karşılık, öğrencinin şirketin laboratuvar olanaklarını, ticari sırlarını (segreti commerciali / know-how) ve finansmanını kullanarak geliştirdiği patentlenebilir buluşlar (invenzioni industriali), endüstriyel tasarımlar veya kaynak kodları üzerindeki mali kullanım ve patent tescil hakları (diritti di utilizzazione economica e patrimoniale) sözleşme hükümleriyle şirkete veya üniversite-şirket ortaklığına devredilebilir; öğrencinin buluşçu (inventore / co-inventore) sıfatıyla isminin zikredilme hakkı ise saklı tutulur. Genel ticari gizlilik sözleşmeleri için Ticari Gizlilik Sözleşmesi (NDA) ve Sır Saklama Yükümlülüğü sayfasına, staj eğitim planları için ise Progetto Formativo Individuale (Staj ve INAIL Belgesi) sayfasına bakılabilir.

Tez Ambargosu (Embargo della Tesi) ve Sansürlü Özet Uygulaması

İtalya'da diploma sınavı (esame di laurea) kamuya açık bir oturumda yapıldığından ve tezler üniversitenin dijital arşivine (archivio istituzionale ad accesso aperto) yüklendiğinden, şirketin henüz patent başvurusu yapmadığı buluşların rakiplerin eline geçmesini önlemek için sözleşmeye özel yayın kısıtlamaları konulur. Yeminli Türkçe çeviride özellikle şu teknik hükümler titizlikle aktarılır: tez danışmanının (relatore accademico) ve şirket mentörünün (tutor aziendale) sır saklama taahhüdü, jüri üyelerine dağıtılacak nüshalarda hassas formül veya parametrelerin karartılması (omissis / dati secretati), tezin yayın öncesi şirket onayına (nulla osta alla pubblicazione) sunulması ve tezin üniversite kütüphanesinde belirli bir dönem erişime kapatılması (richiesta di embargo della tesi).

Türkiye'deki Ar-Ge Merkezleri ve Teknokentlerde Kullanımı

Bir İtalyan üniversitesinde öğrenim görürken tezini Türkiye'deki bir savunma sanayii kuruluşunda, otomotiv fabrikasında, teknokent firmasında veya çok uluslu bir şirketin Türkiye Ar-Ge merkezinde hazırlayan öğrencilerin; İtalyan rektörlüğü veya bölüm başkanlığı tarafından şart koşulan standart Accordo di Riservatezza metnini Türkiye'deki şirketin hukuk müşavirliğine onaylatmaları gerekir. Aynı şekilde, İtalya'daki bir firmada yapılan tez çalışmasından doğan patent ve yazılım haklarının Türkiye'de TÜBİTAK projelerinde, TÜRKPATENT tescillerinde veya ortak girişimlerde kullanılabilmesi için imzalı protokolün yeminli Türkçe tercümesi talep edilir. Marka ve teknoloji devri konularında İtalyan Hukukunda Marka ve Lisans Devir Sözleşmesi sayfası incelenebilir.

Tez Gizlilik Sözleşmelerinde İmza Onayı ve Apostil Süreci

Tez gizlilik sözleşmesi; öğrenci, akademik danışman veya bölüm başkanı ile özel şirket temsilcisi arasında akdedilen karma nitelikli bir evraktır. Belge doğrudan bir İtalyan devlet üniversitesinin yetkili idari makamınca onaylanıp resmî mühürle düzenlenmişse İtalyan valiliğinde (Prefettura - Ufficio Territoriale del Governo) apostil tatbik edilir. Ancak sözleşme özel hukuk hükümlerine tabi bir şirket protokolü olarak veya vakıf üniversitesi nezdinde imzalanmışsa, imzaların İtalyan noterinde (Notaio) tasdik edilmesi (scrittura privata autenticata) ya da aslına uygun suret çıkarılması sonrasında Cumhuriyet Savcılığından (Procura della Repubblica) Lahey Apostil şerhi alınır ve alıcı kurumun teyidi esas tutulur. Türkiye'de yapılan yeminli Türkçe çeviri noter onayından geçirilir; Türkiye içindeki kurumlara sunulacak çeviriye ayrıca apostil gerekmez. Kabul garantisi verilmez; tez gizlilik sözleşmesindeki fikri mülkiyet devir maddelerinin ve yayın erteleme (ambargo) sürelerinin geçerliliği hakkındaki değerlendirme bütünüyle ilgili üniversite senatosuna, enstitü yönetim kuruluna ve şirketin hukuk birimine aittir.

Sık Sorulan Sorular

Şirket ile imzalanan gizlilik sözleşmesi öğrencinin mezuniyet sınavına girmesini engelleyebilir mi?

Hayır, hiçbir ticari gizlilik şartı öğrencinin akademik takvim dahilinde tezini savunarak mezun olma hakkını ortadan kaldıramaz; şirket yalnızca gizli ticari verilerin tez metninden çıkarılmasını ve tezin kütüphane arşivinde belirli bir süre ambargo altında tutulmasını talep edebilir.

İtalyan şirketinin hazırladığı iki dilli (İtalyanca-İngilizce) tez NDA belgesi Türkiye'de resmi işlemde doğrudan geçerli olur mu?

Türkiye'deki kamu kurumlarına, mahkemelere, noterliklere veya TÜRKPATENT gibi sicil makamlarına yapılacak resmî ibrazlarda yabancı dildeki sözleşmenin yeminli tercüman tarafından yapılmış ve noter onayından geçirilmiş Türkçe tercümesi aranır.