Noterlik Kanunu ve Evrak Tasdikinde Yeni Düzenlemeler
Türkiye'de noterlik uygulamaları ve resmî evrak tasdik süreçleri, 1512 sayılı Noterlik Kanunu ile yargı paketleri kapsamındaki güncel yasal düzenlemelerle sürekli olarak modernize edilmektedir. Sınır ötesi işlemlerde noter onaylı tercümelerin ve idari tasdiklerin şekil şartları, uluslararası evrak dolaşım güvenliğinin temelini teşkil eder.
Noterlik Kanunu Uyarınca Yeminli Tercüme Esasları
1512 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri uyarınca bir belgenin noterlik dairesinde onaylanabilmesi için çeviriyi yapan tercümanın ilgili noterlikte yemin zaptına sahip olması kanunen zorunludur. Noter, tercümanın dil yeterliliğini, adli sicil kaydını ve kimliğini teyit ederek yemin zaptını tanzim eder. Tercüman tarafından ıslak imzayla veya güvenli elektronik imzayla imzalanan çeviri, noter mührü ve imza şerhi ile resmî hüviyet kazanır.
İtalya'da kullanılacak evraklarda noter onayının ardından kaymakamlık veya valilik birimlerince apostil tasdik şerhi verilmesi gerekir. Bu işlemle noterin imza ve mührünün doğruluğu mülki idare amirliği tarafından teyit edilmiş olur.
7533 Sayılı Kanun ve Noterlik Bilişim Entegrasyonu
Son dönemde yürürlüğe giren yargı reformu ve 7533 sayılı yasal düzenlemeler, Türkiye Noterler Birliği (TNB) bilişim sistemlerinin diğer kamu kurumlarıyla entegrasyonunu en üst seviyeye taşımıştır. Noterliklerde düzenlenen vekâletnameler, imza sirküleri ve şirket kararları anlık olarak merkezi veri tabanına işlenmektedir.
Bu güvenli entegrasyon sayesinde şirket kuruluş ve yetki devri evrakları ticaret sicili müdürlükleri teslimat süreçlerinde fiziki evrak karmaşasını azaltmakta ve MERSİS üzerinden güvenli teyit imkânı sunmaktadır. Çevirisi yapılan metinler de arşivlenerek teyit edilebilir hale gelmektedir.
Elektronik Apostil ve İtalyan Makamlarının Yaklaşımı
1961 tarihli Lahey Sözleşmesi kapsamında geliştirilen e-Apostil pilot uygulaması, Adalet Bakanlığı ve TNB iş birliğiyle yaygınlaşmaktadır. Elektronik ortamda üretilen adli sicil ve nüfus kayıt örnekleri güvenli zaman damgasıyla tasdiklenerek uluslararası doğrulamaya açılmaktadır.
İtalya İçişleri Bakanlığı ve gümrük birimleri, Lahey Konferansı (HCCH) standartlarına uygun olarak üretilmiş elektronik apostilleri teyit barkodu veya tescil numarası üzerinden sorgulayabilmektedir. Gümrük denetimleri için ADM İtalyan Gümrük İdaresi kuralları çerçevesinde tescil kontrolü yapılabilir.
Çapraz Sınır Evrak Trafiğinde Dikkat Edilecek Kriterler
Türkiye ile İtalya arasındaki hukuki evrak akışında her iki ülkenin noterlik yapılarındaki yapısal farklar göz önünde bulundurulmalıdır. İtalyan noterleri (Notaio) kamu görevlisi sıfatıyla şirket ana sözleşmelerini doğrudan tanzim ederken, Türk noterleri daha ziyade imza tasdiki ve onay mercii olarak görev yapar.
Metinde yer alan açıklamalar yürürlükteki mevzuat hükümlerinin genel bir derlemesi niteliğinde olup somut noterlik işlemlerinde noterlik dairelerinin güncel uygulamaları bağlayıcıdır. Hukuki sonuç doğuracak işlemlerde yetkili resmî mercilerin yönlendirmelerine başvurulmalıdır.