İtalyan Bölgesel Üretim Vergisi Beyannamesi (IRAP)

İtalya'da sermaye şirketleri, şahıs ortaklıkları, ticari işletmeler ve yabancı şirketlerin İtalya şubeleri tarafından mal veya hizmet üretimine yönelik özerk bir organizasyon çerçevesinde yürütülen faaliyetlerin vergilendirildiği beyanname İtalyan Bölgesel Üretim Faaliyetleri Vergisi Beyannamesidir (İtalyanca: Dichiarazione Imposta Regionale sulle Attività Produttive - Modello IRAP). 15 Aralık 1997 tarihli ve 446 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (D.Lgs. 15 dicembre 1997, n. 446) ile ihdas edilen imposta regionale sulle attività produttive, ulusal sağlık sisteminin ve bölgesel idarelerin finansmanını sağlamak amacıyla şirketlerin İtalya bölgelerinde (Regioni) yarattığı katma değeri vergilendirir. Beyanname, kurumlar vergisi beyannamesinden bağımsız bir form olarak her yıl elektronik ortamda İtalyan Gelir İdaresi'ne sunulur.

Modello IRAP Beyannamesinin IRES ve Bilançodan Farkı

İtalya'da faaliyet gösteren bir şirketin mali yükümlülükleri incelenirken kurumlar vergisi ile bölgesel üretim vergisi arasındaki yapısal fark dikkate alınmalıdır. Sitemizde ayrıntıları yer alan İtalyan kurumlar vergisi beyannamesi (Modello Redditi SC - IRES), şirketin dönem sonunda elde ettiği safi kurum kazancını (%24 oranında) vergilendirir. Buna karşılık IRAP, şirketin kâr edip etmediğine bakılmaksızın İtalyan Medeni Kanunu'nun 2425'inci maddesindeki gelir tablosu (conto economico) kalemleri üzerinden hesaplanan net üretim değerini (valore della produzione netta) esas alır. Bu hesaplamada üretim değerinden hammadde, hizmet alımı ve amortisman giderleri düşülürken; belirli istisnalar dışında finansman giderleri (faizler) ve belirli personel maliyetleri matrahtan indirilemez. Dolayısıyla şirket bilançosu ve gelir tablosu zarar gösterse dahi şirketin pozitif bir IRAP matrahı ve vergi borcu doğabilir.

D.Lgs. 446/1997 Uyarınca Bölgesel Matrah Dağılımı ve Oranlar

D.Lgs. 446/1997 m. 4 ve devamı hükümlerine göre IRAP'ın temel yasal oranı ticari ve sınai işletmeler için %3,9 olarak belirlenmiştir; ancak banka, finans ve sigorta şirketleri için daha yüksek özel oranlar uygulanır ve her İtalya bölgesi (Regione) bu oranı kanuni sınırlar dahilinde artırma veya azaltma yetkisine sahiptir. Şirketin Lombardiya, Emilia-Romagna ve Veneto gibi birden fazla bölgede sabit işyeri, depo veya fabrikası bulunuyorsa, Modello IRAP içindeki Quadro IR tablosunda toplam vergi matrahı her bölgede üç aydan uzun süre çalıştırılan personelin ücret maliyetleri oranında bölgelere dağıtılır. Beyanname kural olarak hesap dönemini izleyen yılın sonbaharında Entratel sistemi üzerinden gönderilir ve gönderim anında Agenzia delle Entrate beyanname doğrulama alındısı üretilir.

Çifte Vergilendirmeyi Önleme, Vergi Mahsubu ve Yeminli Çeviri

Türkiye ile İtalya arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması kapsamında İtalya'daki IRAP vergisi, gelir üzerinden alınan eski yerel vergilerin (ILOR gibi) yerini aldığı için anlaşma kapsamındaki vergiler arasında kabul edilir. Bu nedenle İtalya'da bir daimi temsilcilik veya şube (stabile organizzazione) aracılığıyla faaliyet gösteren Türk inşaat, mühendislik ve ticaret şirketlerinin İtalya'da beyan edip ödedikleri IRAP tutarlarını Türkiye'deki kurumlar vergisi beyannamesinde yurt dışında ödenen vergi mahsubu işlemine konu edebilmeleri için Modello IRAP beyannamesinin ve ödeme belgelerinin Türkçeye tercümesi şarttır. İtalya'da düzenlenen vergi dairesi onaylı beyanname suretlerinin Türkiye'deki vergi dairelerine resmî ibrazında İtalyan vergi dairesi belgelerinde suret ve apostil prosedürü işletilerek İtalyan Valiliği (Prefettura) tarafından apostil şerhi vurulur. Türkiye'de yapılan noter onaylı çevirilerde ise yeminli tercümanın yemin zaptı ilgili noterliktedir ve gerekirse Türk makamlarınca düzenlenen evraka 1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 199 uyarınca herhangi bir valilik veya kaymakamlıkta apostil tatbik edilir. Kabul garantisi verilmez; yurt dışında ödenen bölgesel üretim vergisinin Türkiye'de mahsup edilebilirliğine ilişkin inceleme ve karar yetkisi tamamen Türkiye Cumhuriyeti Gelir İdaresi Başkanlığı ile ilgili vergi dairesi müdürlüklerine aittir.

Sık Sorulan Sorular

Gerçek kişi tacirler ve serbest meslek erbabı IRAP vergisi öder mi?

234/2021 sayılı İtalyan Bütçe Kanunu ile yapılan düzenleme uyarınca, 2022 vergilendirme döneminden itibaren ticari işletme sahibi gerçek kişiler (imprenditori individuali) ile bireysel çalışan serbest meslek erbabı IRAP kapsamından çıkarılmıştır; vergi yükümlülüğü sermaye şirketleri, şahıs şirketleri ve ortaklıklar için devam etmektedir.

Sürekli çalışanların işçilik maliyeti IRAP matrahından indirilebilir mi?

Evet, İtalyan vergi mevzuatında yapılan değişikliklerle belirsiz süreli iş sözleşmesiyle (contratto a tempo indeterminato) istihdam edilen personelin tüm ücret ve sosyal güvenlik maliyetleri Quadro IS üzerinden IRAP matrahından tamamen indirilebilmektedir.