Yurt Dışında Ödenen Vergi Mahsubu (Credito d'Imposta)

Uluslararası ticaret ve sınır ötesi yatırımlarda mükelleflerin aynı kazanç üzerinden birden fazla ülkede vergilendirilmesini önlemek, modern vergi hukukunun en temel gayelerinden biridir. İtalyan vergi mevzuatında bu koruma mekanizması yurt dışında üretilen gelirler için vergi kredisi (İtalyanca: credito d'imposta per redditi prodotti all'estero) kurumu ile düzenlenmiştir. İtalya'da mukim gerçek kişiler veya şirketler, Türkiye gibi yabancı bir ülkede elde ettikleri ve kaynak ülkede vergisini ödedikleri kazançları İtalya'daki yıllık vergi matrahına dahil ederken, yurt dışında ödedikleri vergiyi İtalyan vergisinden düşebilirler. İki ülke arasındaki ticari kazançların ve temettü gelirlerinin korunması aşamasında Türkiye-İtalya Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri ile iç mevzuat birlikte tatbik edilir.

Yurt Dışı Vergi Mahsubunun Hukuki Temeli ve TUIR Madde 165

İtalyan vergi sisteminde yurt dışı vergi mahsubunun yasal omurgasını İtalyan Gelir Vergisi Birleşik Metni (Testo Unico delle Imposte sui Redditi - TUIR) madde 165 oluşturur. Bu madde uyarınca İtalya'da tam mükellef olan şahıslar ve tüzel kişiler, yabancı ülkede elde ettikleri kazancın İtalya'da beyan edilmesi şartıyla mahsup hakkından istifade ederler. Hükmün amacı, çifte vergilendirmeyi (doppia imposizione) bertaraf ederek İtalyan sermayesinin uluslararası piyasalarda rekabet gücünü muhafaza etmektir. Mahsup hakkının doğabilmesi için gelirin İtalyan vergi kurallarına göre yabancı kaynaklı gelir sayılması ve İtalya'daki vergi beyannamesine (Dichiarazione dei Redditi) eksiksiz dahil edilmesi şarttır.

Mahsup Edilebilirlik Şartları ve Nihai Ödeme Kriteri

TUIR madde 165 kapsamında vergi kredisinden yararlanabilmek için en kritik unsur, yurt dışında ödenen verginin kesinleşmiş ve nihai (imposte definitive) olmasıdır. Kaynak ülkede geçici olarak kesilen, ihtilaflı olan veya iadesi talep edilebilecek nitelikteki vergiler için İtalya'da kesin mahsup talep edilemez. Verginin nihai olarak ödendiğinin ispatı için Türkiye'deki vergi dairelerinden alınacak tahakkuk fişleri ve tahsilat makbuzları temel delil kabul edilir. Mükelleflerin mukimlik durumunu tevsik etmek amacıyla mukimlik belgesi ve çifte vergilendirme tasdik rehberi çerçevesinde düzenlenen mukimlik belgelerinin yetkili makamlara ibrazı zorunlu usul adımları arasında yer alır.

Oran Sınırlaması ve Vergi Kredisi Hesaplama Yöntemi

İtalyan vergi kanunları, mahsup edilecek yabancı vergi tutarına belirli bir üst sınır koymuştur. Bu tavan, yabancı gelirin genel gelir toplamına oranlanması suretiyle hesaplanan İtalyan vergisi tutarıdır. Diğer bir deyişle, Türkiye'de ödenen vergi tutarı İtalya'da o kazanç için hesaplanan teorik vergiden daha yüksek ise, aradaki fark mükellefe iade edilmez ve diğer gelirlerin vergisinden mahsup edilemez. Vergi kredisi, yabancı verginin kesinleştiği vergilendirme dönemine ait İtalyan beyannamesinde gösterilmelidir. Süresinde beyan edilmeyen mahsup hakları sonraki yıllara belirli sınırlamalar altında aktarılabilir. İşletmelerin vergi idaresine sunacakları mali dosyalarda vergi mükellefiyet belgesi ve ekli tahakkuk kayıtları dikkatle incelenir.

Türk Vergi Dairelerinden Alınan Evrakların Apostil ve Tercümesi

Türkiye'de ödenen stopaj veya kurumlar vergisinin İtalyan vergi idaresi nezdinde tevsik edilebilmesi için resmi belgelerin uluslararası tasdik zincirinden geçmesi gerekir. Türk vergi dairelerince düzenlenen onaylı tahsilat makbuzları, tahakkuk evrakları ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması kapsamındaki tevsik belgeleri idari belge vasfı taşır. Bu sebeple söz konusu evraklar doğrudan valilik veya kaymakamlık makamlarınca apostil tasdikine tabi tutulur. Belgelerin noter onaylı yeminli tercümeleri de Noterlik Kanunu m. 199 gereğince yine herhangi bir valilik veya kaymakamlıkta apostillenir. İtalyan Gelir İdaresince düzenlenen vergi beyan ve teyit belgeleri Türkiye'de kullanılacağı zaman ise İtalyan valilikleri (Prefettura) veya adli belge niteliğindeyse savcılık makamı (Procura della Repubblica) tarafından tasdik edilir. Kabul garantisi verilmez; sunulan tevsik evrakının, vergi tahakkuk makbuzlarının ve tercümelerin mahsup işlemlerinde kabul değerlendirmesi İtalyan Gelir İdaresi Agenzia delle Entrate ve yetkili vergi dairelerine aittir.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye'de ödenen geçici vergi veya stopaj İtalya'da mahsup edilebilir mi?

Türkiye'de kesilen stopaj veya geçici verginin mahsup edilebilmesi için yıl sonunda nihai vergiye dönüşmesi ve üzerinde herhangi bir iade ya da itiraz ihtimalinin kalmaması gerekir.

Vergi mahsubunda kullanılacak Türk vergi alındısının apostil işlemi nerede yaptırılır?

Türk vergi dairesi alındıları idari belge niteliğinde olduğundan, asılları ve noter onaylı yeminli tercümeleri valilik veya kaymakamlık makamlarında apostil şerhi ile onaylanır.