Qualifica e Diploma Professionale IeFP (Meslek Belgesi)

İtalya'da ortaöğretim kademesinde doğrudan iş gücü piyasasına yönelik uygulamalı meslek elemanı ve teknisyen yetiştiren bölgesel eğitim kanalının mezuniyet belgelerine Qualifica e Diploma Professionale IeFP (Bölgesel Mesleki Eğitim Yeterlilik ve Diploma Belgesi) adı verilir. 17 Ekim 2005 tarihli ve 226 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (Decreto Legislativo n. 226/2005) uyarınca İtalyan eğitim sisteminin ikinci kademesi (secondo ciclo del sistema educativo di istruzione e formazione), genel/teknik üst ortaöğretim okulları ile bölge idarelerinin yetkisindeki Mesleki Eğitim ve Öğretim (Istruzione e Formazione Professionale - IeFP) sisteminden oluşmaktadır.

Üç Yıllık Qualifica ile Dört Yıllık Diploma Professionale Ayrımı

İlköğretim birinci kademe devlet sınavını (esame di Stato conclusivo del primo ciclo) tamamlayan öğrencilerin kayıt olabildiği IeFP programları, İtalyan bölge idareleri ve özerk iller (regioni e province autonome) tarafından akredite edilen mesleki eğitim merkezlerinde (Centri di Formazione Professionale - CFP) veya anlaşmalı devlet meslek liselerinde yürütülür. Programlar iki ayrı kademede belgelendirilir: üç yıllık (yıllık ortalama 990-1050 saatten toplam yaklaşık 3000 saatlik) eğitimi ve işletme stajını tamamlayanlara Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (EQF) 3. seviyesinde Attestato di qualifica di operatore professionale (Meslek Operatörü Yeterlilik Belgesi) verilir. Üçüncü yılın ardından dördüncü ihtisas yılını da tamamlayan mezunlar ise EQF 4. seviyesinde Diploma professionale di tecnico (Mesleki Teknisyenlik Diploması) alır. Beş yıllık klasik lise bitirme sınavı belgeleri için İtalyan Liseleri (IMI ve Galileo Galilei) Maturità Belgesi sayfasına bakılabilir.

Ulusal Meslek Repertuvarı Kodları ve Çeviri Ayrıntıları

D.Lgs. n. 226/2005 uyarınca mesleki nitelikteki tüm unvan ve yeterlilikler (titoli e qualifiche a carattere professionalizzante) bölgelerin yetkisinde düzenlenmekle birlikte, devletin belirlediği temel hizmet standartlarına (livelli essenziali delle prestazioni) dayandığından tüm İtalya genelinde ulusal geçerliliğe (valore nazionale) sahiptir. Belge üzerinde; ilgili bölgenin (örneğin Regione Lombardia, Regione Veneto, Regione Piemonte) logosu, Devlet-Bölgeler Konferansı (Conferenza Stato-Regioni) Ulusal Repertuvarındaki (Repertorio nazionale delle figure nazionali di riferimento) meslek dalı, ATECO ve CP ISTAT meslek sınıflandırma kodları, sınav puanı ve Europass standartlarına uyumlu yetkinlik dökümü yer alır. Yeminli Türkçe tercümede, belgenin beş yıllık akademik lise diploması (Diploma di Maturità) ile karıştırılmaması için eğitim süresi (3 veya 4 yıl) ve saat yükü tam karşılıklarıyla belirtilir. Üst kademe teknoloji enstitüsü belgeleri Diploma ITS Academy (Yüksek Teknoloji Enstitüsü Diploması) sayfasında incelenmiştir.

Türkiye'de MEB Ortaöğretim Denkliği ve Mesleki Kullanım

İtalya'da mekatronik, elektrik-elektronik, gastronomi, moda-tekstil, grafik tasarım, sıhhi tesisat veya bilişim gibi alanlarda 3 veya 4 yıllık IeFP programlarından mezun olarak Türkiye'ye dönen öğrencilerin Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) İl Millî Eğitim Müdürlükleri veya Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı nezdinde yaptıkları ortaöğretim denklik başvurularında bu belgenin yeminli Türkçe çevirisi temel evraktır. Başvuru dosyasında yeterlilik sertifikasının yanı sıra tamamlanan yıllık ders ve staj saatlerini gösteren karne/transkript (pagella / certificato delle competenze) de istenir. Ara sınıf karne ve nakil belgeleri hakkında Pagella Scolastica (İtalyan Lise Karnesi ve Nakil Belgesi) sayfasından bilgi alınabilir.

Bölgesel IeFP Sertifikalarında Prefettura Apostil Süreci

Bölge idaresi (Regione) tarafından atanan sınav komisyonu başkanı veya devlet meslek okulu yöneticisi tarafından imzalanan Attestato di Qualifica ve Diploma Professionale IeFP belgeleri İtalyan kamu idari evrakı niteliğindedir. Türkiye'deki resmî makamlara sunulmadan önce, belgeyi düzenleyen kurumun bulunduğu ildeki İtalyan valiliği (Prefettura - Ufficio Territoriale del Governo) tarafından Lahey Apostil şerhi ile tasdik edilmesi gerekir; özel statülü akredite meslek merkezlerince (CFP accreditati) verilen belgelerde ise valilik apostili öncesinde ilgili Bölge Eğitim Müdürlüğünün (Direzione Regionale Istruzione e Formazione) imza teyidi aranabilir. İtalya'dan apostilli olarak gelen belge Türkiye'de yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilip noter onayından geçirilir; Türkiye içindeki kurumlara verilecek çeviriye ayrıca apostil uygulanmaz. Kabul garantisi verilmez; 3 veya 4 yıllık IeFP meslek belgesinin Türkiye'de hangi ortaöğretim sınıfına, meslek lisesi diplomasına ya da kalfalık/ustalık seviyesine denk sayılacağı hakkındaki nihai karar bütünüyle Millî Eğitim Bakanlığına (MEB) ve Mesleki Yeterlilik Kurumuna (MYK) aittir.

Sık Sorulan Sorular

Dört yıllık IeFP meslek diploması ile doğrudan üniversiteye kayıt yapılabilir mi?

Hayır, İtalyan sisteminde 4 yıllık Diploma professionale IeFP doğrudan üniversite lisans programlarına giriş hakkı vermez; üniversiteye geçiş için beşinci yıl bütünleme kursunu tamamlayarak devlet olgunluk sınavını (Esame di Stato / Maturità) başarmak gerekir.

Üç yıllık IeFP operatörlük belgesi ile kalfalık belgesi eşdeğerliği başvurusunda hangi ek evrak istenir?

Sertifikanın yanında, üç yıl boyunca alınan teorik dersleri ve işletmelerde yapılan zorunlu pratik staj (stage / alternanza) saatlerini ayrıntılı biçimde gösteren onaylı eğitim dökümünün de tercüme ettirilmesi gerekir.