İtalya'da Ambalaj Çevre Etiketlemesi ve İhracat Kuralları
Türkiye'den İtalya'ya endüstriyel makine, otomotiv yedek parçası, gıda, kozmetik veya tekstil ihraç eden şirketlerin gümrükleme sonrasında en sık karşılaştığı idari denetim başlıklarından biri ambalajların çevresel etiketlenmesidir (etichettatura ambientale degli imballaggi). Avrupa Birliği'nin döngüsel ekonomi direktiflerini İtalyan Çevre Kanunu'na (D.Lgs. 152/2006) aktaran 3 Eylül 2020 tarihli ve 116 sayılı Yasama Kararnamesi, genişletilmiş üretici sorumluluğu (responsabilità estesa del produttore) çerçevesinde İtalya'da piyasaya sürülen tüm ambalajlara açık kodlama ve bilgilendirme kuralları getirmiştir.
Alfa-Nümerik Malzeme Kodlaması ve B2B ile B2C Ayrımı
İtalyan çevre mevzuatı uyarınca birincil satış ambalajlarından palet, streç film ve oluklu mukavva kolilere kadar tüm ambalajların (imballaggi) hangi malzemeden üretildiğinin 97/129/AT sayılı Komisyon Kararı'ndaki alfa-nümerik kodlarla (örneğin oluklu mukavva için PAP 20, düşük yoğunluklu polietilen için LDPE 4, ahşap palet için FOR 50) tanımlanması gerekir. Doğrudan nihai tüketiciye (B2C) ulaşan perakende ürün ambalajlarında malzeme kodunun yanı sıra tüketicinin ambalaj atığını hangi toplama kutusuna atacağını gösteren İtalyanca yönlendirme ifadelerine (örneğin Raccolta Carta veya Raccolta Plastica) yer verilir.
Yalnızca ticari ve endüstriyel tesislere (B2B) sevk edilen nakliye ve sanayi ambalajlarında ise tüketiciye yönelik evsel ayrıştırma cümleleri aranmaz; ancak malzemenin alfa-nümerik tanımlama kodunun belirtilmesi beklenir. İtalyan alıcıların ambalaj beyanları ve konsorsiyum üyelikleri İtalya CONAI ambalaj ve atık sicili sorgulama rehberimizde ele alınan sistem üzerinden takip edilir.
Dijital Etiketleme Kanalları ve Sevk Evraklarında Gösterim
Çok küçük boyutlu ambalajlarda, çok bileşenli teknik paketlerde veya doğrudan baskı yapılmasının fiziken güç olduğu sanayi sevkiyatlarında, İtalya Çevre ve Enerji Güvenliği Bakanlığı (MASE) kılavuzları dijital kanalların ve taşıma belgelerinin kullanılmasına imkân tanır. Türk ihracatçısı, ambalaj bileşenlerinin malzeme kodlarını ürünün üzerindeki bir karekod (QR kod) aracılığıyla erişilen İtalyanca veri sayfasında veya sevkiyata eşlik eden makine teknik dosyası ve el kitabı, irsaliye ve çeki listesi üzerinde beyan edebilir.
Biyobozunur Ambalajlar ve EN 13432 Standardı
Gıda ve tarım ihracatında kullanılan biyobozunur ve kompostlanabilir ambalajların organik atık döngüsüne dahil edilebilmesi için 116/2020 sayılı Kararname özel kriterler öngörür. Bu nitelikteki ambalajların akredite kuruluşlarca Avrupa standardı standard europeo EN 13432 kapsamında belgelendirilmesi, etiket üzerinde üretici ve sertifika kuruluşu bilgilerinin yer alması ve organik atık toplama (riciclaggio) talimatlarının açıkça İtalyanca yazılması aranır. Atık yönetimi ve taşımacılık süreçlerindeki sicil işlemleri için Albo Gestori Ambientali çevre sicili rehberi incelenebilir.
Ambalaj Uygunluk Föyleri ve İtalyanca Yeminli Çeviri
İtalyan ithalatçılar ve büyük perakende zincirleri, idari para cezası riskiyle karşılaşmamak adına Türk tedarikçilerden ambalaj malzeme bileşim föylerini (scheda tecnica dell'imballaggio) ve laboratuvar test raporlarını talep etmektedir. Bu teknik belgelerin ve çevre beyanlarının İtalyan gümrük ve piyasa gözetim makamlarına sunulabilmesi için İtalyanca yeminli tercümesi yapılır; resmi ibraz gerektiğinde İtalyan mahkemelerinde asseverazione yemin zaptı veya Türkiye'de noter onayı sonrası valilik ya da kaymakamlık apostili uygulanır. Kabul garantisi verilmez; değerlendirme İtalyan gümrük idaresi ve piyasa denetim makamlarına aittir.
Sık Sorulan Sorular
İtalya'ya gönderilen ahşap palet ve kolilerde çevre etiketi ambalajın üzerine mi basılmalıdır?
Ticari ve endüstriyel (B2B) sevkiyatlarda kullanılan palet, sandık ve dış kolilerde malzeme kodlarının doğrudan ambalaj üzerine basılması yerine sevk irsaliyesi, çeki listesi veya dijital teknik föy üzerinde İtalyanca olarak gösterilmesi kabul edilmektedir.
Ambalaj çevre etiketlemesi kurallarına uyulmamasının sorumluluğu yalnızca Türk ihracatçıda mıdır?
İtalyan mevzuatında ambalajlı ürünü İtalya pazarına ilk kez arz eden ithalatçı ve dağıtıcı şirketler de etiketleme yükümlülüğünden sorumlu tutulduğundan, İtalyan alıcılar sevkiyat öncesinde Türk tedarikçiden İtalyanca ambalaj bildirim föyü talep etmektedir.