TOBB Sanayi Odası Onaylı Yerli Malı Belgesi

Türkiye'de imal edilen sanayi, yazılım ve tarım ürünlerinin yerlilik payını tevsik eden ve kamu ihaleleri başta olmak üzere uluslararası ticarette sunulan en yetkin evrak TOBB Sanayi Odası Onaylı Yerli Malı Belgesidir (İtalyanca: Certificato di Prodotto Nazionale Turco Rilasciato da TOBB). 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 63'üncü maddesi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanan SGM 2024/10 sayılı Yerli Malı Tebliği çerçevesinde tanzim edilen bu evrak, genel menşe şahadetnamelerinden farklı olarak ürünün bünyesindeki yerli katkı oranını resmi maliyet muhasebesi analizleriyle teyit eder. Türkiye ile İtalya arasında ortaklaşa finanse edilen altyapı ihalelerinde, kalkınma ajansı projelerinde ve tedarik zinciri entegrasyonlarında Türk sanayicisinin imalat katkısını ispatlayan stratejik bir belgedir.

Yerli Malı Tebliği ve Katkı Oranı Hesaplaması

Yerli Malı Tebliği ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından yürürlüğe konulan uygulama esasları gereğince sanayi ürünlerinde yerli malı belgesi düzenlenebilmesi için işletmenin geçerli bir sanayi sicil belgesine sahip olması şarttır. Üretimde kullanılan yerli girdi maliyeti, doğrudan ve dolaylı işçilik giderleri ile genel üretim masrafları yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir denetiminden geçer. Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli üzerinden yapılan teknik ve mali hesaplamalar neticesinde nihai ürünün yerli katkı oranının asgari yüzde elli bir olması zorunludur. Tüm başvuru ve kontrol işlemleri TOBB Sanayi Bilgi Sistemi üzerinden çevrimiçi yürütülmekte, odaların incelemesinin ardından Birliğin onayıyla karekodlu belge tanzim edilmektedir. Sürecin temel girdisi olan imalat kapasitesi ise sanayi kapasite raporu kayıtları doğrultusunda saptanır.

İtalya'daki İhalelerde ve Ortaklıklarda Kullanım

İtalya'da açılan kamu alımlarında, Avrupa Birliği destekli fonlarda ve İtalyan Kamu İhale Kurumu (Autorità Nazionale Anticorruzione - ANAC) kriterlerine tabi projelerde tedarikçilerin üretim menşei ayrıntılı sorgulanır. Türk üreticiler, İtalyan konsorsiyum ortaklarına sundukları ürünlerin üçüncü ülke menşeli hazır alım olmadığını ve bizzat kendi tesislerinde üretildiğini bu belgeyle tevsik eder. İhale şartnamelerine sunulan dosyalarda yerli malı belgesinin yanında ihale katılım ve yeterlilik belgeleri çevirisi ile gümrükleme adımlarını belgeleyen menşe şahadetnamesi çevirisi yer alır. Belge üzerindeki yerlilik oranı, uluslararası teknik şartnamelere ve hammadde menşe kontrollerine tam uyumu garanti altına alır.

Tercüme, Noter ve Apostil Prosedürü

TOBB Sanayi Bilgi Sistemi üzerinden elektronik imzalı ve karekodlu üretilen yerli malı belgesi Türk idari belgesi hüviyetindedir. Belgenin İtalya'daki idari mercilere veya ihale makamlarına ibrazı için Lahey Sözleşmesi doğrultusunda kaymakamlık veya valilik tarafından apostil tatbik edilmelidir. Ardından belgenin İtalyanca yeminli tercümesi hazırlanarak noter tasdiki yaptırılır. Türkiye'de yeminli tercümanın yemin zaptı noterlik dairesinde tanzim edilir. 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 199'uncu maddesi uyarınca noter onaylı çevirinin apostil şerhi herhangi bir il veya ilçe kaymakamlığından temin edilebilir; noterin bulunduğu yer kısıtı yoktur. İtalyan idari makamlarına teslim edilecek evrakta İtalyan iç hukuku gereğince Prefettura tasdiki uygulanırken adli mercilerde Procura della Repubblica yetkilidir. Kabul garantisi verilmez; yerli malı belgesinin ihale şartnamesine veya proje gereksinimlerine uygunluğunun takdiri tamamen alıcı İtalyan idaresine aittir.

Sık Sorulan Sorular

Yerli malı belgesinin geçerlilik süresi ne kadardır?

TOBB uygulama esasları uyarınca yerli malı belgesi düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle geçerlidir; süresi dolan ürünler için aynı hesaplama protokolüyle yeniden başvuru yapılır.

Yazılım ve bilişim ürünleri için yerli malı belgesi alınabilir mi?

Evet, mevzuat uyarınca yazılım ve bilişim üreten işletmeler de sanayici tanımında kabul edildiğinden gerekli teknik raporlama ve yazılım sicil tescili şartıyla yerli malı belgesi düzenlenebilir.