Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Yeterlik Sınavı (TYS) Belgesi

Türkçeyi yabancı dil veya ikinci dil olarak öğrenen uluslararası öğrencilerin, akademisyenlerin ve meslek mensuplarının dil hakimiyetini uluslararası standartlarda belgelendiren temel evraka Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Yeterlik Sınavı (TYS) Belgesi (İtalyanca: Certificato dell'Esame di Competenza nella Lingua Turca - TYS) adı verilir. 5653 sayılı Kanun ile kurulan Yunus Emre Vakfına bağlı Yunus Emre Enstitüsü tarafından Ankara'da ve yurt dışındaki Türk Kültür Merkezlerinde eş zamanlı olarak düzenlenen bu sınav, Avrupa Dil Sınavları Birliği (Association of Language Testers in Europe - ALTE) denetiminden geçerek Q-Mark kalite mührü almıştır. Düzenlenen sertifika, adayın Türkçe dil yeterliliğini hem Türkiye'deki yükseköğretim kurumları hem de İtalya'daki üniversite ve kamu idareleri nezdinde kanıtlayan nitelikli belgedir.

TYS Sınav Yapısı, ALTE Kalite Mührü ve Dört Beceri Ölçümü

Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Metni (Quadro Comune Europeo di Riferimento per le Lingue - QCER/CEFR) ilkelerine göre hazırlanan TYS; okuma (comprensione della lettura), dinleme (comprensione orale), yazma (produzione scritta) ve konuşma (produzione e interazione orale) olmak üzere dört ana dil becerisini ayrı oturumlarda değerlendirir. Türkiye'deki üniversitelerin kendi bünyelerinde düzenlediği TÖMER Türkçe Yeterlik Belgesi (C1/B2 Dil Sertifikası) ilgili üniversitenin uygulama ve araştırma merkezi senato esaslarına dayanırken, TYS doğrudan Yunus Emre Enstitüsünün küresel sınav ağı üzerinden merkezi olarak uygulanır. Mezun olunan programın öğretim dilini gösteren Üniversite Eğitim Dili (Medium of Instruction) Yazısı ise bir dil sınavı sonucu olmayıp yalnızca müfredat dilini bildiren idari yazıdır.

İtalya ve Türkiye Yükseköğretim Kurumlarında İbraz Alanları

Belgenin akademik ve mesleki dolaşımı iki yönlü işler. Roma Yunus Emre Enstitüsü Türk Kültür Merkezi veya diğer merkezlerde sınava girerek B2, C1 ya da C2 düzeyinde Türkçe Yeterlik Belgesi alan İtalyan öğrenciler, Türkiye'deki bir üniversiteye kayıt yaptırırken Türkçe hazırlık sınıfından muaf tutulmak üzere bu belgeyi öğrenci işlerine sunar. Ters yönde ise İtalya'daki üniversitelerin Türk dili ve edebiyatı, şarkiyat (studi orientali), diplomasi ve kültürlerarası arabuluculuk bölümlerinde öğrenim gören öğrenciler, seçmeli veya zorunlu yabancı dil yeterliliklerini (idoneità linguistica) belgelemek ve AKTS (CFU) kredisi saydırmak amacıyla TYS sonuç belgesini İtalyanca tercümesiyle kendi fakülte kurullarına ve üniversite dil merkezlerine (Centro Linguistico di Ateneo - CLA) teslim eder.

Belge Sorgulama Sistemi ve Uluslararası Tasdik Süreci

TYS sonuç belgeleri, üzerinde yer alan doğrulama kodu sayesinde Yunus Emre Enstitüsünün çevrimiçi Belge Sorgulama Sistemi üzerinden kontrol edilebilir. Türkiye'deki bir üniversiteye yapılacak hazırlık muafiyeti başvurularında belge zaten Türkçe düzenlendiği ve yerel sistemden sorgulanabildiği için ayrıca çeviri veya apostil işlemine gerek duyulmaz. Ancak sertifika İtalya'daki bir devlet veya vakıf üniversitesine, kamu sınav komisyonuna ya da mesleki kuruma ibraz edilecekse İtalyanca yeminli tercüme ve tasdik zinciri uygulanır.

TYS Belgesinin İtalya İbrazında Noter ve Apostil İşlemleri

Kamu tüzel kişiliğini haiz Yunus Emre Vakfı bünyesindeki Enstitü tarafından düzenlenen TYS belgesinin İtalya'da resmiyet kazanması için belge aslı veya doğrulama kodlu çıktısı Türkiye'de yemin zaptı noterlikte kayıtlı bir tercüman tarafından İtalyancaya çevrilir. Noterlikçe onaylanan tercüme ve suret evrakına, 1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 199 uyarınca noterin bulunduğu il veya ilçe sınırı aranmaksızın Türkiye'deki herhangi bir valilik veya kaymakamlıkta apostil şerhi tatbik edilir; mülki idare onayına dair ayrıntılar Kaymakamlık ve Valilik Noter Evrakı Apostil Tasdik Kılavuzu içinde yer almaktadır. Alıcı İtalyan üniversitesinin elektronik doğrulama kodlu sertifikayı doğrudan mı yoksa noter onaylı ve apostilli fiziksel nüsha olarak mı istediği başvuru öncesinde ilgili öğrenci sekreterliğinden teyit edilmelidir. Kabul garantisi verilmez; TYS belgesinin yabancı dil yeterliliği, kredi muafiyeti veya sınav puanı olarak tanınması kararı bütünüyle ilgili İtalyan üniversitesinin akademik kuruluna ve alıcı idareye aittir.

Sık Sorulan Sorular

Roma'daki Yunus Emre Enstitüsünde girilen TYS sınavının belgesi İtalyanca mı düzenlenir?

Hayır, sınav dünyanın hangi merkezinde yapılırsa yapılsın TYS Türkçe Yeterlik Belgesi merkez tarafından standart Türkçe formatta düzenlenir; İtalyan üniversitelerine veya resmi makamlarına sunulurken İtalyanca yeminli tercümesi talep edilir.

TYS belgesi üzerinde her dört dil becerisinin puanı ayrı ayrı görünür mü?

Sınav sonuç dökümünde adayın okuma, dinleme, yazma ve konuşma bölümlerinden aldığı puanlar ile ulaştığı genel CEFR seviyesi (B2, C1 veya C2) açıkça belirtilir ve bu tablo tercümeye birebir aktarılır.