YÖKAK Kurumsal Akreditasyon ve Kalite Değerlendirme Belgesi

Türkiye'deki bir yükseköğretim kurumunun eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme, yönetişim ve iç kalite güvencesi süreçlerinin ulusal ve Avrupa Yükseköğretim Alanı standartlarına uygunluğunu tevsik eden evraka YÖKAK Kurumsal Akreditasyon ve Kalite Değerlendirme Belgesi (İtalyanca: Certificato di accreditamento istituzionale della qualità YÖKAK e Rapporto di Valutazione Esterna) adı verilir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 35'inci maddesi uyarınca idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisi olarak görev yapan Yükseköğretim Kalite Kurulu Başkanlığı (YÖKAK) tarafından düzenlenen bu sertifika ve dayanağı olan Kurumsal Akreditasyon Raporu (KAR), Türk üniversitelerinin İtalyan yükseköğretim kurumlarıyla yürüttüğü kurumsal protokollerde ve diploma tanıma dosyalarında birincil kalite kanıtı olarak kullanılır.

Kurumsal Akreditasyon Programı (KAP) ve KAR Raporunun Yapısı

YÖKAK tarafından yürütülen Kurumsal Akreditasyon Programı (KAP), yükseköğretim kurumlarının kendi iç değerlendirme çıktıları olan Kurum İçi Değerlendirme Raporları (KİDR) üzerinden planlama, uygulama, kontrol etme ve önlem alma döngüsünü inceler. Bağımsız değerlendirme takımları ilgili üniversiteye ön ziyaret ve saha ziyareti gerçekleştirerek bulgularını Kurumsal Akreditasyon Raporu (Rapporto di Accreditamento Istituzionale - KAR) halinde kurula sunar. Değerlendirme sonucunda ölçütleri karşılayan kurumlara beş yıl geçerli tam akreditasyon (accreditamento pieno quinquennale) veya iki yıl geçerli koşullu akreditasyon (accreditamento condizionato biennale) statüsü verilir. Ayrıca YÖKAK tarafından yetkilendirilen bağımsız ulusal akreditasyon kuruluşlarının mühendislik, tıp, eczacılık, fen-edebiyat ve öğretmenlik gibi lisans programlarına verdiği program akreditasyonu sertifikaları da aynı kalite güvencesi sisteminin parçasıdır.

İtalya ANVUR, CIMEA ve Ortak Diploma Protokollerinde İbraz

İtalya'da yükseköğretim kurumlarının akreditasyonu ve periyodik değerlendirmesi (Accreditamento iniziale e periodico delle sedi e dei corsi di studio - AVA) İtalya Üniversite ve Araştırma Sistemi Değerlendirme Ulusal Ajansı (Agenzia Nazionale di Valutazione del Sistema Universitario e della Ricerca - ANVUR) ile Üniversite ve Araştırma Bakanlığı (MUR) tarafından yürütülür. Türk ve İtalyan üniversiteleri arasında çift diploma (doppio titolo / double degree), ortak lisansüstü program veya Erasmus+ kurumsal anlaşması imzalanırken, İtalyan üniversitesinin kalite güvence kurulu (Presidio della Qualità di Ateneo) karşı kurumun ulusal kalite ajansı tarafından akredite edilip edilmediğini sorgular. Bireysel başvurularda ise CIMEA (Attestato di Comparabilità) incelemelerinde veya İtalya'da mesleki denklik dosyalarında, adayın sunduğu Üniversite Eğitim Dili (Medium of Instruction) Yazısı ve diploma ekiyle birlikte mezun olunan üniversitenin YÖKAK akreditasyon belgesinin İtalyanca çevirisi talep edilebilmektedir.

AKSİS/MİS Kayıtları ve Program Akreditasyonu Terminolojisi

YÖKAK Bilgi Sistemi (MİS) ve Akreditasyon Yönetim Sistemi (AKSİS) üzerinden yayımlanan Kurumsal Akreditasyon Raporları ile Kurumsal Geri Bildirim Raporları, kurul karar tarihi ve belge doğrulama numarası içerir. İtalyanca tercüme sürecinde Avrupa Yükseköğretim Alanı Kalite Güvencesi Standartları ve Yönergeleri (ESG - Standards and Guidelines for Quality Assurance in the European Higher Education Area) terminolojisi esas alınır; kurumsal dış değerlendirme (valutazione esterna istituzionale), kalite güvencesi sistemi (sistema di assicurazione della qualità) ve akreditasyon geçerlilik süresi belge aslına sadık kalınarak İtalyancaya aktarılır.

YÖKAK Belgesinde Noter Onaylı Tercüme ve Apostil Zinciri

YÖKAK Başkanlığı tarafından ıslak imzalı veya Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) doğrulama kodlu olarak düzenlenen akreditasyon sertifikaları ve resmi durum yazıları Türk idari kamu belgesi statüsündedir. Bu evrakın İtalya'daki üniversite senatolarına, ANVUR birimlerine veya bakanlıklara sunulabilmesi için Türkiye'de noter yemin zaptı bulunan bir tercüman tarafından İtalyancaya çevrilmesi, noterlikçe onaylanması ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 199'uncu maddesi uyarınca noterin bulunduğu il veya ilçeyle sınırlı olmaksızın herhangi bir valilik ya da kaymakamlıkta apostil şerhiyle tasdik edilmesi gerekir; işlem adımları Kaymakamlık ve Valilik Noter Evrakı Apostil Tasdik Kılavuzu ile Akredite Test Sertifikalarında (ACCREDIA/TÜRKAK) Apostil sayfalarında açıklanmıştır. Özel hukuk tüzel kişiliğine sahip yetkilendirilmiş dernek veya vakıf akreditasyon kuruluşlarının verdiği program sertifikalarında ise noter onaylı suret ve tercüme üzerinden valilik/kaymakamlık apostili alınır ve İtalyan alıcı kurumun YÖKAK yetki teyidi isteyip istemediği kontrol edilir. Kabul garantisi verilmez; YÖKAK kurumsal veya program akreditasyon belgesinin İtalya'daki ortak derece anlaşmalarında ya da diploma denklik incelemesinde nasıl değerlendirileceği kararı bütünüyle ilgili İtalyan üniversitesi senatosuna, CIMEA'ya ve İtalya Üniversite ve Araştırma Bakanlığına (MUR) aittir.

Sık Sorulan Sorular

Tam Kurumsal Akreditasyon Raporu (KAR) yerine yalnızca sonuç kararının çevrilmesi yeterli olur mu?

Bireysel diploma tanıtım ve CIMEA başvurularında genellikle üniversitenin akreditasyon statüsünü ve geçerlilik süresini gösteren YÖKAK akreditasyon sertifikasının veya resmi üst yazının İtalyanca çevirisi yeterli olurken, üniversiteler arası çift diploma protokollerinde KAR raporunun yönetici özeti ve eğitim-öğretim bölümlerinin de tercümesi istenebilmektedir.

Koşullu akreditasyon (2 yıllık) ile tam akreditasyon (5 yıllık) İtalyanca çeviride nasıl ayırt edilir?

YÖKAK kurul kararında yer alan beş yıllık tam akreditasyon (accreditamento pieno) veya iki yıllık koşullu akreditasyon (accreditamento condizionato) ibaresi, başlangıç ve bitiş tarihleriyle birlikte tercüme metnine hiçbir yorum katılmadan birebir yansıtılır.