Diploma TFA Sostegno (İtalyan Özel Eğitim Öğretmenliği)

İtalyan eğitim sisteminde özel gereksinimli öğrencilerin genel eğitim sınıflarında kaynaştırılması ilkesi doğrultusunda, öğretmenlere özel eğitim ve pedagojik destek yetkisi kazandıran lisansüstü üniversite belgesine Diploma TFA Sostegno (İtalyan Özel Eğitim Öğretmenliği Belgesi) adı verilir. 10 Eylül 2010 tarihli ve 249 sayılı Bakanlık Kararnamesi (Decreto Ministeriale 10 settembre 2010, n. 249) ile 104/1992 sayılı Engelli Hakları Çerçeve Kanunu hükümlerine dayanılarak İtalyan üniversitelerince verilen bu uzmanlık diploması (Diploma di specializzazione per le attività di sostegno didattico agli alunni con disabilità), Türkiye'de Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) nezdinde özel eğitim öğretmenliği yeterliğinin tevsik edilmesinde kullanılan temel belgedir.

DM 249/2010 Çerçevesinde TFA Sostegno Eğitiminin Yapısı

İtalya'da kısaca TFA Sostegno (Tirocinio Formativo Attivo per il Sostegno) olarak adlandırılan özel eğitim öğretmenliği uzmanlık programı, bakanlıkça her yıl belirlenen kontenjan dahilinde üniversitelerin yaptığı yazılı ve sözlü seçme sınavlarıyla öğrenci kabul eder. DM 249/2010 sayılı Yönetmelik uyarınca bu eğitim bir akademik yıl sürer ve özel eğitim pedagojisi, nöropsikiyatri, didaktik laboratuvarlar, bilgi ve iletişim teknolojileri (TIC) ile okullarda doğrudan ve dolaylı olarak yürütülen uygulama stajından (tirocinio diretto e indiretto) oluşur. Türkiye'deki okullarda özel gereksinimli öğrenciler için düzenlenen tanı ve eğitim planı belgeleri ise bu öğretmenlik diplomasından tamamen farklı olup MEB Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) ve BEP Raporu sayfasında ele alınmıştır.

Uzmanlık Diplomasındaki Eğitim Kademeleri ve Unvan Bilgileri

Program sonundaki tez savunmasını ve bitirme sınavını başarıyla geçen adaylara üniversite rektörlüğünce düzenlenen Diploma di Specializzazione veya parşömen basılana kadar verilen geçici sertifika (certificato sostitutivo) üzerinde uzmanlığın hangi eğitim kademesinde kazanıldığı açıkça belirtilir. İtalyan okul sisteminde destek öğretmenliği kadroları dört kademeye ayrılır: okul öncesi (scuola dell'infanzia - ADAA), ilkokul (scuola primaria - ADEE), ortaokul (scuola secondaria di primo grado - ADMM) ve lise (scuola secondaria di secondo grado - ADSS). Belgede ayrıca eğitimin tamamlandığı dönem (Ciclo TFA), bitirme puanı ve kazanılan kredilerin dökümü yer alır.

Türkçe Yeminli Tercümede Pedagojik Terminoloji Uyumu

İtalya'da alınan TFA Sostegno belgesinin Türkiye'de öğretmen atama alanları, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uzman öğretici görevlendirmeleri veya akademik kadro başvuruları kapsamında incelenebilmesi için terimlerin Türk eğitim mevzuatına uygun çevrilmesi gerekir. İtalyanca metindeki "insegnante per le attività di sostegno" ibaresi, genel branş öğretmenliğinden ayrışması amacıyla "özel eğitim ve destek eğitimi öğretmeni" olarak karşılanır; PEI (Piano Educativo Individualizzato) terimi ise "Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP)" karşılığıyla birlikte metne işlenir. Adayın genel mesleki yeterlik sınavı belgeleri ise Certificato di Abilitazione Professionale (Esame di Stato) sayfasında açıklanmıştır.

İtalyan Üniversite Evrakında Prefettura Apostili ve İbraz

Devlet üniversiteleri veya bakanlıkça tanınan vakıf üniversiteleri tarafından ıslak imzalı olarak düzenlenen Diploma TFA Sostegno ve ekindeki ders-staj dökümü, İtalyan idari belgesi statüsündedir. Belgenin Türkiye'deki kurumlara sunulabilmesi için öncelikle diplomayı veren üniversitenin bulunduğu ildeki İtalyan valilik makamında (Prefettura - Ufficio Territoriale del Governo) Lahey Apostil şerhiyle onaylanması gerekir. Eğer üniversite öğrenci bilgi sisteminden indirilen elektronik belge kullanılacaksa, İtalyan noterinde aslına uygun suret (copia conforme) işlemi yapılarak Cumhuriyet Savcılığından (Procura della Repubblica) apostil alınmalıdır. İtalya'dan apostilli gelen diploma Türkiye'de yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilip noterlikçe tasdik edilir; Türkiye içindeki bakanlık ve kurumlara verilecek bu çeviriye ayrıca Türk makamlarından apostil tatbik edilmez. Kabul garantisi verilmez; İtalya'dan alınan TFA Sostegno uzmanlık belgesinin Türkiye'de özel eğitim öğretmenliği atama şartlarını karşılayıp karşılamadığı veya diploma denkliği sağlayıp sağlamayacağı kararı bütünüyle YÖK'e ve Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına aittir.

Sık Sorulan Sorular

TFA Sostegno diploması tek başına YÖK denklik başvurusu için yeterli midir?

Hayır, TFA Sostegno programı İtalya'da lisans veya yüksek lisans mezuniyeti üzerine inşa edilen bir uzmanlık eğitimi olduğundan, Türkiye'deki incelemelerde bu sertifikanın yanı sıra adayın programa kabul edilmesini sağlayan temel üniversite diploması ve transkripti de birlikte talep edilir.

Belge üzerindeki ADMM veya ADSS kısaltmaları çeviride nasıl gösterilir?

Yeminli tercüman, İtalyan bakanlık atama kademelerini gösteren ADAA, ADEE, ADMM ve ADSS kodlarını çeviri metninde aynen korur ve parantez içinde sırasıyla okul öncesi, ilkokul, ortaokul veya lise kademesi destek öğretmenliği karşılıklarını açıkça yazar.