Certificato di Servizio Accademico (Hizmet Belgesi)

İtalyan devlet veya vakıf üniversitelerinde profesör, araştırmacı, sözleşmeli öğretim görevlisi ya da doktora sonrası araştırma bursiyeri sıfatıyla yürütülen eğitim ve araştırma görevlerini kanıtlayan resmî evraka Certificato di Servizio Accademico (Akademik Hizmet Belgesi) adı verilir. 30 Aralık 2010 tarihli ve 240 sayılı İtalyan Üniversite Teşkilatı ve Akademik Personel Kanunu (Legge 30 dicembre 2010, n. 240) hükümleri çerçevesinde üniversite personel dairelerince (Area Risorse Umane / Ufficio Personale Docente) düzenlenen bu belge, Türkiye'de Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) doçentlik başvurularında ve üniversite kadro atamalarında yurt dışı akademik deneyimin tevsik edilmesini sağlar.

Legge 240/2010 Kapsamında Akademik Unvanlar ve Görev Türleri

İtalyan yükseköğretim sisteminde akademik personel (personale accademico) statüleri 240/2010 sayılı Kanun ile ayrıntılı biçimde sınıflandırılmıştır. Bir üniversiteden alınan Certificato di Servizio veya Attestato di Attività Didattica içinde ilgilinin kadro niteliği açıkça yazılır: birinci kademe profesör (professore ordinario), ikinci kademe doçent (professore associato), belirli süreli araştırmacı (ricercatore a tempo determinato - RTD-a / RTD-b), araştırma bursiyeri (titolare di assegno di ricerca) ya da sözleşmeli öğretim görevlisi (professore a contratto). Türkiye'deki kamu yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademisyenlerin yurt içi hizmet kayıtları ise bu belgeden farklı olup Akademik Personel HİTAP Hizmet Dökümü (e-Devlet Çevirisi) sayfasında incelenmiştir.

Hizmet Belgesinde Yer Alan Ders Saati ve SSD Verileri

Akademik hizmet belgesi yalnızca işe giriş ve çıkış tarihlerini göstermekle kalmaz; öğretim elemanının üniversite bünyesinde yürüttüğü araştırma (ricerca) ve öğretim (didattica) faaliyetlerinin teknik dökümünü de içerir. Belgede akademisyenin bağlı olduğu bölüm (dipartimento), İtalyan bakanlık sınıflandırmasına göre çalıştığı bilimsel disiplin kodu (Settore Scientifico-Disciplinare - SSD), verdiği derslerin İtalyanca veya İngilizce adları, derslerin toplam saat yükü (ore di didattica frontale), kredisi (CFU) ve görevlendirmenin dayanağı olan rektörlük kararnamesi (decreto rettorale) numarası kayıtlıdır.

ÜAK Doçentlik ve Kadro Başvurularında Tercüme İlkeleri

Türkiye'de doçentlik başvurusu yapacak adayların veya profesörlük ve doktor öğretim üyeliği kadrolarına atanacak akademisyenlerin, İtalya'daki üniversitelerde verdikleri dersleri ve araştırma sürelerini jüri değerlendirmesine sunabilmeleri için belgenin Türk yükseköğretim terminolojisine uygun çevrilmesi gerekir. Yeminli tercüman, İtalyanca unvanları Türkiye'deki kadro karşılıklarıyla karışmayacak biçimde parantez içi açıklamalarla aktarır; örneğin assegno di ricerca kavramını "doktora sonrası araştırma sözleşmesi/bursu", professore a contratto ibaresini ise "sözleşmeli öğretim görevlisi" olarak çevirir. Doçentlik sürecinde kullanılan diğer değerlendirme evrakları ÜAK Doçentlik Belgesi ve Jüri Değerlendirme Raporu ile YÖKSİS Akademik Özgeçmiş ve Yayın Listesi Dökümü sayfalarında ele alınmıştır.

İtalyan Üniversite Hizmet Belgesinde Apostil ve Tasdik

İtalyan devlet üniversitelerinin personel dairelerince ıslak imzalı olarak düzenlenen Certificato di Servizio Accademico, İtalyan idari belgesi niteliğindedir ve Türkiye'de kullanılabilmesi için üniversitenin bulunduğu ildeki İtalyan valilik makamında (Prefettura - Ufficio Territoriale del Governo) Lahey Apostil şerhiyle onaylanmalıdır. Belge bir vakıf üniversitesinden alınmışsa veya dijital imzalı (firma digitale) olarak üretilmişse, İtalyan noterinde aslına uygun suret (copia conforme) işlemi yapılarak Cumhuriyet Savcılığından (Procura della Repubblica) apostil alınması ve Türkiye'deki alıcı kurumun teyit şartlarının önceden sorulması gerekir. Apostilli belge Türkiye'de noter yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilip noterlikçe tasdik edilir; Türkiye içindeki üniversitelere ve ÜAK'a sunulacak bu çeviriye ayrıca Türk makamlarından apostil tatbik edilmez. Kabul garantisi verilmez; İtalya'dan alınan akademik hizmet ve ders görevlendirme belgesinin Türkiye'de doçentlik asgari ders verme şartını, kadro atama kriterlerini veya hizmet birleştirmesini karşılayıp karşılamadığı kararı bütünüyle Üniversitelerarası Kurula, YÖK'e ve ilgili üniversite yönetim kuruluna aittir.

Sık Sorulan Sorular

İtalya'daki üniversite portalından indirilen ders görevlendirme çıktısı doğrudan kabul edilir mi?

Üniversite iç sisteminden alınan imzasız veya yalnızca sistem çıktısı niteliğindeki ders listelerine İtalya'da apostil basılamaz; akademisyenin personel dairesinden veya bölüm başkanlığından yetkilinin ıslak imzasını taşıyan resmî certificato di servizio talep etmesi gerekir.

Belgede geçen "SSD" ve "settore concorsuale" kodları çeviride nasıl gösterilir?

İtalyan akademik atama ve bilim alanı kodları olan SSD (örneğin IUS/01, ING-IND/15) çeviri metninde orijinal harf ve rakam dizilimiyle aynen korunur; yanına bilim dalının Türkçe adı eksiksiz olarak yazılır.