Certificato di Media Ponderata e Voto di Laurea (Ortalama)

İtalya'daki üniversitelerde ders başarı notlarının 30 tam puan üzerinden kredi ağırlıklı ortalamasını (media ponderata in trentesimi), bu ortalamanın 110'luk tabana dönüşümünü ve bitirme tezi (prova finale / tesi di laurea) sonrasında oluşan nihai mezuniyet derecesini (voto di laurea in centodecimi) ayrıntılı olarak tevsik eden resmi öğrenci işleri belgesine Certificato di Media Ponderata e Voto di Laurea (Ağırlıklı Not Ortalaması ve 110'luk Mezuniyet Derecesi Belgesi) adı verilir. Temelleri 4 Haziran 1938 tarihli ve 1269 sayılı Kraliyet Kararnamesi (Regio Decreto 4 giugno 1938, n. 1269 - Regolamento sugli studenti, i titoli accademici, gli esami di Stato) ile atılan İtalyan akademik değerlendirme rejimi, D.M. 270/2004 reformuyla Üniversite Eğitim Kredisi (Crediti Formativi Universitari - CFU) sistemine bağlanmıştır.

İtalyan Üniversitelerinde 30'luk ve 110'luk Çift Kademeli Not Sistemi

Türkiye'deki 4.00'lük (GPA) veya 100'lük tekil not sisteminden farklı olarak İtalyan yükseköğretiminde iki ayrı ölçek yan yana işler. Öğrencinin öğrenim süresi boyunca girdiği her bir ders sınavı (esame di profitto) 30 tam puan üzerinden notlandırılır; en düşük geçer not 18/30, en yüksek not 30/30 ve komisyonun oybirliğiyle verdiği üstün başarı şerhi 30/30 e lode (övgü derecesi) şeklindedir. Buna karşılık lisans (Laurea - L), yüksek lisans (Laurea Magistrale - LM) ve tek kademeli yüksek lisans (Laurea Magistrale a Ciclo Unico) mezuniyet notu 110 tam puan üzerinden verilir; en düşük mezuniyet puanı 66/110, tam puan 110/110 ve onur derecesi 110/110 con lode (veya bazı üniversitelerde ayrıca menzione d'onore / dignità di stampa) olarak tescil edilir. YÖK'ün dönüşüm cetvelleri için YÖK 4'lük ve 100'lük Not Dönüşüm Tablosu Yazısı sayfasına bakılabilir.

Media Aritmetica ve Media Ponderata Hesaplama Formülü

Öğrenci işleri sisteminden (Segreteria Studenti / ESSE3) alınan Certificato di Laurea con Esami e Media veya Attestazione della Media belgesinde iki farklı ortalama satırı yer alabilir: derslerin kredi ağırlığını hesaba katmayan basit aritmetik ortalama (media aritmetica) ve her dersin CFU kredi değeriyle sınav notunun çarpımlarının toplam krediye bölünmesiyle bulunan ağırlıklı ortalama (media ponderata). Notu olmayan başarılı/başarısız (idoneità) staj ve laboratuvar dersleri kredi toplamına dahil edilirken ortalama hesabına katılmaz. Mezuniyet komisyonuna (Commissione di Laurea) sunulacak taban puan (voto di partenza / base di laurea), ağırlıklı ortalamanın (Media Ponderata × 11) / 3 (yani Media × 110 / 30) formülüyle 110'luk ölçeğe taşınmasıyla elde edilir. Yeminli Türkçe çeviride bu formül, fakülte yönetmeliğindeki (Regolamento Didattico del Corso di Studio) tez ek puan sınırı ve ECTS grading table yüzdelik dilim tablosu hiçbir yuvarlama hatasına yer bırakmadan aktarılır. İtalyan diploma ekindeki not dağılım tabloları Supplemento al Diploma Italiano (İtalyan Diploma Eki) sayfasında açıklanmıştır.

Türkiye'deki Lisansüstü ve Akademik Kadro Başvurularında İbraz

İtalya'dan mezun olan öğrencilerin Türkiye'deki üniversitelerin yüksek lisans ve doktora programlarına, ÖYP/100/2000 doktora burslarına, araştırma görevliliği ve öğretim görevliliği kadrolarına veya kurumsal şirketlerin yeni mezun programlarına başvurularında en sık yaşanan sorun, alıcı kurumun 110 üzerinden verilen diploma notunu doğrudan 100'lük sistem sanması ya da 30'luk ders ortalamasını nasıl dönüştüreceğini bilememesidir. Adayın not kaybına uğramaması için transkript (Certificato con Esami), Supplemento al Diploma içindeki istatistiksel not dağılım tablosu ve öğrenci işlerinden alınan resmi Certificato di Media Ponderata belgesi birlikte yeminli Türkçe tercümeye konu edilir. Ters yönde, Türkiye'den İtalya'daki yüksek lisans programlarına başvuran adayların da Türk üniversitesinden aldıkları ağırlıklı genel not ortalaması (AGNO / GANO) belgesini İtalyancaya çevirtmeleri gerekir.

Ortalama ve Not Dökümü Belgelerinde Apostil Zinciri

İtalyan üniversitelerinin öğrenci bilgi sistemlerinden üretilen QR code, timbro digitale veya glifo doğrulamalı sertifikalar pek çok ön başvuruda dijital olarak incelenebilir. Ancak Türkiye'deki üniversite enstitülerine kesin kayıtta veya YÖK işlemlerinde belgenin Lahey Apostil şerhli aslı istendiğinde; İtalyan devlet üniversitesinin Segreteria Studenti biriminden yetkili memurun ıslak imzasını (firma autografa depositata) taşıyan resmi suret alınır ve üniversitenin bulunduğu ildeki İtalyan valiliğinde (Prefettura - Ufficio Territoriale del Governo) apostillenir. Vakıf veya özel üniversitelerden alınan ortalama belgelerinde ise İtalyan noterinde (Notaio) suret/imza tasdiki ve Cumhuriyet Savcılığı (Procura della Repubblica) apostili yolu izlenerek alıcı kurumdan teyit sağlanır. Türkiye'deki bir üniversiteden alınan AGNO/transkript belgesinin aslı veya noter onaylı İtalyanca çevirisi ise Türkiye'de herhangi bir valilik ya da kaymakamlıkta (Noterlik Kanunu m. 199) apostil şerhi alır. Kabul garantisi verilmez; İtalyan 30'luk veya 110'luk not ortalamasının Türkiye'deki başvuruda hangi puana tekabül edeceği hakkındaki nihai karar YÖK'e ve başvurulan üniversitenin senatosuna aittir.

Sık Sorulan Sorular

110 e lode (110/110 üstün başarı) derecesi Türkiye'deki not dönüşümünde ek puan sağlar mı?

Türkiye'de YÖK ve üniversite enstitüleri not dönüşümünde tavan puanı 100 (veya 4.00) olarak esas aldığından, 110/110 ile 110/110 e lode matematiksel tabloda tam puana (100 / 4.00) karşılık gelir; ancak con lode ibaresi yeminli çeviride "üstün başarı / onur derecesi" olarak açıkça belirtilir.

İtalyan üniversitesinde 30 e lode alınan bir ders ağırlıklı ortalamaya kaç puan olarak katılır?

Birçok İtalyan üniversitesinde 30 e lode ders notu ağırlıklı ortalama (media ponderata) hesaplanırken 30.00 olarak alınır ve lode sayısı mezuniyet komisyonunun vereceği ek puanda dikkate alınır; bazı teknik üniversitelerde ise yönetmeliğe göre 30'un üzerinde (örneğin 31 veya 30,5) katsayı uygulanabilir ve bu kural belgede yazılıdır.