Türkiye İtalya Adli Yardımlaşma ve İstinabe Evrakları

Türkiye veya İtalya mahkemelerinde derdest olan hukuki, ticari veya cezai bir davada diğer devletin ülkesinde ikamet eden bir tanığın dinlenmesi, tarafların isticvabı, mahallinde bilirkişi keşfi yapılması veya resmi kurumlarda bulunan delillerin celbedilmesi gerektiğinde iki ülke adli makamları arasında işletilen yasal mekanizma Uluslararası Adli Yardımlaşma ve İstinabe Evraklarıdır (İtalyanca: Rogatoria Internazionale e Assistenza Giudiziaria). Türkiye ile İtalya'nın akit taraf olduğu 1954 tarihli Lahey Hukuk Usulü Sözleşmesi ve 1970 tarihli Lahey Delil Toplama Sözleşmesi bu sürecin uluslararası hukuki omurgasını meydana getirir.

Merkezi Makamlar Kanalıyla İstinabe (Commissione Rogatoria) İşleyişi

Talepte bulunan mahkeme, davanın konusu, tarafların kimlik bilgileri, dinlenecek tanığa veya bilirkişiye yöneltilecek sorular ve talep edilen bilgi ve belgelerin ayrıntılı listesini ihtiva eden resmi bir İstinabe Talepnamesi (Lettera Rogatoria) hazırlar. Bu talepname, Türkiye'de Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü, İtalya'da ise Adalet Bakanlığı (Ministero della Giustizia - Dipartimento per gli Affari di Giustizia) aracılığıyla ilgili yerel mahkemeye ulaştırılır.

Adli yazışmaların resmiyet kazanmasında savcılık apostil tasdik işlemleri uygulanırken, adli evrakın sistemsel geçerliliği UYAP mahkeme kararı ve adli evrak doğrulama üzerinden teyit edilir. İlgili şirket evrakının sunulması ise İtalyan noterlerine evrak teslimi kurallarına tabidir.

Yeminli Tercüme ve Şekli Uygunluk Şartları

1954 ve 1970 Lahey Sözleşmeleri nin amir hükümleri gereğince talepte bulunan devlet, istinabe evrakını ve ekindeki tüm belgeleri talep edilen devletin resmi dilinde veya kabul edilen dilde yeminli tercümesiyle birlikte göndermek mecburiyetindedir. İtalyan mahkemelerine gönderilecek Türk istinabe talepleri İtalyancaya; Türk mahkemelerine gönderilecek İtalyan istinabe talepleri ise Türkçeye eksiksiz, adli terminolojiye tam sadık kalınarak tercüme edilmelidir.

Tanıklara yöneltilecek soruların anlam kaymasına uğramaması, davanın seyri ve maddi hakikatin ortaya çıkması bakımından hayati öneme sahiptir.

İstinabe Kararının Yerine Getirilmesi ve Yeminli Hukuki Güvence

İstinabe talebini alan yerel mahkeme kendi usul hukuku kurallarına göre tanığı veya bilirkişiyi duruşmaya celbederek ifadesini alır ve düzenlenen zabıtları tercümesiyle birlikte talep eden mahkemeye iade eder. Kabul garantisi verilmez; istinabenin yerine getirilmesi, milli egemenlik ve kamu düzeni denetimine tabidir.

Adli yardımlaşma mevzuatına vakıf yeminli tercümanlarımız tarafından hazırlanan adli evraklar, uluslararası yargısal süreçlerin kesintisiz işlemesini temin eder.

Sık Karşılaşılan Sorular

İstinabe talebiyle tanık dinlenmesinde tarafların avukatları hazır bulunabilir mi?

Evet, Lahey Sözleşmesi hükümleri uyarınca tarafların ve vekillerinin istinabe duruşmasında hazır bulunmalarına talep edilen mahkemenin usul hukuku dairesinde izin verilebilir.

Ticari bir sırrın ifşasını gerektiren belgeler istinabe yoluyla talep edilebilir mi?

Talep edilen devlet, kendi kamu düzenine ve milli güvenliğine aykırı düşen veya ticari sırlar kapsamında kanunen korunması gereken bilgi ve belgelerin ifşasını reddetme hakkına sahiptir.