İtalyan Golden Power Mevzuatı ve Stratejik Yatırım Denetimi
Türkiye merkezli holdinglerin, sanayi gruplarının ve girişim sermayesi fonlarının İtalya'daki şirket satın alma, birleşme veya teknoloji ortaklığı işlemlerinde karşılaştıkları en kritik kamu hukuku denetimi Golden Power olarak adlandırılan özel hükümet yetkileridir. 15 Mart 2012 tarihli ve 21 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (Decreto-Legge 15 marzo 2012, n. 21) ile düzenlenen poteri speciali rejimi, devletin ulusal güvenlik ve kamu düzeni açısından stratejik öneme sahip sektörlerdeki ortaklık yapısı değişikliklerini denetlemesine, işleme çeşitli yükümlülükler getirmesine veya devralmayı veto etmesine hukuki dayanak oluşturur.
Kapsama Giren Stratejik Sektörler ve Kurumsal İşlemler
İtalyan mevzuatı uyarınca özel denetim yetkileri temel olarak iki ana eksende uygulanır. İlk grupta savunma ve ulusal güvenlik (difesa e sicurezza nazionale) alanında faaliyet gösteren işletmeler yer alır. İkinci grupta ise enerji, ulaştırma ve haberleşme (energia, trasporti e comunicazioni) ile yüksek teknoloji, kritik altyapı ve siber güvenlik gibi stratejik varlıkları elinde bulunduran şirketler bulunur. Yalnızca doğrudan hisse devralmaları değil; şirket birleşmesi, bölünme, işletme veya malvarlığı devri, şirket merkezinin yurt dışına taşınması, esas sözleşmedeki faaliyet konusunun değiştirilmesi ve stratejik fikri mülkiyet haklarının teminat olarak verilmesi gibi işlemler de denetim kapsamındadır.
Avrupa Birliği dışındaki yatırımcılar açısından bildirim eşikleri çok daha geniş yorumlandığından, Türk sermayeli bir şirketin İtalya'da gerçekleştireceği şirket birleşme ve devralma sözleşmesi hazırlıklarında işlem öncesi mevzuat taraması büyük önem taşır. Satın alma öncesi yürütülen hukuki inceleme ve şirket birleşmeleri aşamasında hedef şirketin sahip olduğu kamu sözleşmeleri, lisanslar ve kritik teknolojiler ayrıntılı biçimde analiz edilmelidir.
Bakanlar Kurulu Başkanlığına Bildirim ve İnceleme Takvimi
Kapsama giren bir hisse devri veya kurumsal karar alındığında, işlemin İtalya Bakanlar Kurulu Başkanlığına (Presidenza del Consiglio dei Ministri) yapılan kapsamlı bir bildirim (notifica) ile sunulması gerekir. Bildirim dosyasında alıcı şirketin ortaklık yapısı, işlemin finansman kaynakları, hedef şirketin faaliyetlerini sürdürmeye yönelik endüstriyel iş planı (progetto industriale) ve teknolojik birikimin korunmasına dair taahhütler yer alır. Bakanlar Kurulu Başkanı (Presidente del Consiglio dei Ministri), bildirimin eksiksiz ulaşmasından itibaren kırk beş gün içinde olası veto kararını (potere di veto) veya işleme bağlanan özel şartları taraflara tebliğ eder.
İnceleme makamı taraflardan ek bilgi talep ederse kırk beş günlük karar süresi, on gün içinde sunulacak yanıtlar alınana kadar bir defaya mahsus olmak üzere durur. Üçüncü kişi veya kurumlardan teknik inceleme istenmesi halinde ise süre yirmi güne kadar askıya alınabilir. Bildirim süreci tamamlanıncaya ve yasal inceleme süresi doluncaya kadar devralınan paylara bağlı oy hakları kendiliğinden askıda kalır; bu kısıtlamaya aykırı olarak genel kurulda alınan kararlar hükümsüz sayılır.
İdari Para Cezaları ve İşlemlerin Hükümsüzlüğü
Yasal bildirim yükümlülüğünün ihlal edilmesi veya hükümetçe getirilen tedarik güvenliği ve teknoloji koruma şartlarına uyulmaması ağır mali sonuçlar doğurur. Bildirim yapılmaksızın gerçekleştirilen devirlerde ilgili şirketlere işlem değerinin iki katına kadar ve her halükarda son onaylı bilançodaki toplam cironun yüzde birinden az olmamak üzere idari para cezası (sanzione amministrativa pecuniaria) uygulanabilir. Ayrıca hükümetin hisse alımına itiraz etmesi (opposizione all'acquisto) durumunda alıcı, söz konusu payları bir yıl içinde elden çıkarmakla yükümlü tutulur.
Yatırım Bildirim Dosyalarında Yeminli Çeviri ve Evrak Düzeni
Türk yatırımcıların Roma'daki koordinasyon birimine sunacağı bildirim dosyalarında ana şirketin ticaret sicili kayıtları, konsolide finansal tabloları, finansman mektupları ve genel kurul ve yönetim kurulu kararları İtalyanca tercümeleriyle birlikte ibraz edilir. Türkiye'de noter onayından geçen yönetim kurulu kararları ile temsil vekâletnamelerinin İtalya'da hukuki geçerlilik kazanması için herhangi bir il veya ilçedeki valilik ya da kaymakamlık makamından apostil şerhi alınması ve çevirilerin İtalyan hukuk terminolojisine uygun hazırlanması gerekir. Kabul garantisi verilmez; stratejik yatırım bildirimlerinin incelenmesi, ek koşul dayatılması veya işleme veto uygulanması yönündeki nihai takdir yetkisi İtalya Bakanlar Kurulu Başkanlığına aittir.
Sık Sorulan Sorular
Stratejik faaliyet yürüten yeni bir şirket kuruluşu da bildirime tabi midir?
Evet, 21/2012 sayılı KHK'nın 1'inci maddesinin 5-bis fıkrası uyarınca esas sözleşmesi savunma veya ulusal güvenlik açısından stratejik faaliyetleri kapsayan yeni bir şirketin kurulması da Bakanlar Kurulu Başkanlığına bildirilir.
Bildirim süresi içinde hedef şirket kendi görüşünü sunabilir mi?
Devralma bildiriminin yapılmasından itibaren on beş gün içinde, payları satın alınan hedef şirket Bakanlar Kurulu Başkanlığına kendi savunma muhtırasını ve destekleyici belgelerini sunma hakkına sahiptir.