Noter Tasdikli İpotek Fek ve Terkin Belgesi

Türkiye ile İtalya arasındaki ticari yatırımlarda, şirket finansmanında ve gayrimenkul işlemlerinde tesis edilen ipoteklerin borç ödendikten sonra kayıtlardan silinmesi özel bir hukuki işlem gerektirir. Borcun tamamen ifa edilmesi ipoteği maddi hukuk bakımından sona erdirse de tapu sicilindeki tescilin terkin edilmesi için alacaklının resmi beyanı zorunludur. İtalyan Medeni Kanununun (Codice Civile) 2878 ve 2882'nci maddelerinde düzenlenen noter tasdikli ipotek fek ve terkin belgesi (İtalyanca: atto notarile di quietanza e cancellazione di ipoteca), borcun ödendiğini tevsik eden ve tapu sicilindeki ipotek kaydının kaldırılmasını sağlayan resmi senettir.

İtalyan Hukukunda İpoteğin Sona Ermesi ve Terkin Nedenleri

İtalyan Medeni Kanununun 2878'inci maddesi uyarınca ipotek; tapu kütüğündeki tescilin silinmesi (cancellazione dell'iscrizione), kanunda öngörülen yirmi yıllık tescil süresinin yenilenmemesi, asıl borcun ifa ile sona ermesi, ipotekli malın yok olması veya alacaklının ipotek hakkından feragat etmesi durumlarında son bulur. Ancak borcun bankaya veya alacaklı şirkete ödenmiş olması tapu kayıtlarının kendiliğinden temizlenmesi sonucunu doğurmaz.

Tapu sicilinde ipotek kaydı açık kaldığı sürece taşınmaz serbest tasarrufa konu edilemez, yeni bir krediye teminat gösterilemez ve satış işlemleri kısıtlanır. İki ülke şirketleri arasındaki finansman protokollerinde daha önce tesis edilmiş olan şirket ipotek ve rehin tesis belgesi kayıtlarının tasfiyesi, alacaklının tapu müdürlüğüne hitaben düzenleyeceği fek senedine bağlıdır.

Noter Huzurunda Fek Beyanı ve Alacaklının Rızası

İtalyan Medeni Kanununun 2882'nci maddesi gereğince tarafların anlaşmasıyla yapılacak ipotek terkini, alacaklının açık rızasını (consenso del creditore) içeren resmi belgenin tapu muhafızlığına (conservatore dei registri immobiliari) sunulması üzerine icra edilir. Alacaklı olan banka, finans kuruluşu veya ticari şirket, borcun tamamen kapatıldığını tasdik eden ibraname ve terkin muvafakatnamesini (atto di quietanza liberatoria e consenso alla cancellazione) noter huzurunda imzalamakla yükümlüdür.

Bu senet tanzim edilirken alacaklı tüzel kişiyi temsil eden yöneticilerin imza yetkileri ve temsil belgeleri noter tarafından incelenir. İpotek fek beyanında taşınmazın tapu bilgileri, ipotek tescil tarihi, yevmiye numarası ve terkin edilen tescil tutarı açıkça belirtilir. Şirket temsilcilerinin tasarruf yetkisi sınır ötesi işlemlerde imza yetkilileri temsil belgesi ile tevsik edilir.

Adli Yoldan Terkin ve Mahkeme Kararları

Alacaklının haksız yere fek vermekten kaçınması, alacaklı şirketin tasfiye edilmiş olması veya borcun ödendiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık çıkması hallerinde terkin adli yoldan talep edilir. İtalyan Medeni Kanununun 2884'üncü maddesi uyarınca borcun sona erdiğini tespit eden kesinleşmiş mahkeme ilamı (sentenza passata in giudicato) tapu sicil müdürlüğüne ibraz edilerek ipotek resen terkin ettirilebilir.

Taşınmaz maliki, açacağı menfi tespit veya ipoteğin terkini davasında ödeme dekontlarını, banka hesap özetlerini ve ticari mutabakat yazılarını mahkemeye delil olarak sunar. İki ülke arasındaki ticari sözleşmelerin tasfiye aşamasında ticari sözleşmelerin tescil ve tasdiki çerçevesinde tanzim edilen evraklar ispat gücünü artırır.

Sınır Ötesi İpotek Evraklarında Apostil ve Yeminli Tercüme

Türkiye ile İtalya arasında gayrimenkul veya kurumsal ipotek işlemlerinde tanzim edilen fek ve terkin belgeleri sınır ötesi sunumda tasdik zincirine tabidir. İtalya'daki noterler tarafından düzenlenen ipotek fek senetleri, ibranameler ve noter onaylı vekâletnameler Procura della Repubblica makamı tarafından apostil edilir. İtalyan Vergi Dairesine bağlı tapu sicil birimlerinden (Agenzia delle Entrate - Ufficio di Pubblicità Immobiliare) alınan resmi tapu kayıt suretleri ise Prefettura makamınca tasdiklenir.

Türkiye'de tanzim edilen ipotek fek yazıları, şirket banka dekontları, yönetim kurulu kararları ve imza sirkülerinin noter onaylı tercümeleri herhangi bir il ya da ilçedeki valilik veya kaymakamlık makamlarınca apostil edilir (Noterlik Kanunu m.199). Türk mahkemelerince karara bağlanan ipotek iptali ve tescil terkin hükümlerinin aslı ise adalet komisyonu apostil şerhini taşımalıdır. Türkiye'deki mevzuat uyarınca tercümanın yemin zaptı noterlik makamında düzenlenir. Kabul garantisi verilmez; değerlendirme ve tapu kütüğünden terkin işlemi ilgili tapu müdürlüğüne ve İtalyan tapu kadastro idaresine aittir. Büromuz, ipotek fek ve terkin senetlerini bankacılık ve gayrimenkul hukuku terminolojisine tam uyumla çevirmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Borcun bankaya tamamen ödenmesi tapudaki ipoteği kendiliğinden düşürür mü?

Hayır, borcun ödenmesi alacağı sona erdirse de İtalyan Medeni Kanunu art. 2882 uyarınca alacaklının terkin rızasını içeren noter onaylı senedin tapu muhafızlığına sunulması ve tescilin terkin edilmesi şarttır.

İtalyan noterince düzenlenen ipotek fek senedi Türkiye'de nasıl geçerlilik kazanır?

İtalyan noteri huzurunda düzenlenen fek senedi Procura della Repubblica tarafından apostil edildikten sonra Türkiye'de noter yemin zaptı bulunan tercümanlarca çevrilip noter onayıyla tapu müdürlüğüne ibraz edilir; Türkiye'de kullanılacak bu tercümeye ayrıca apostil gerekmez.